Có nên mua bảo hiểm hàng hóa khi gửi quốc tế không? Góc nhìn từ thực tiễn logistics
Trong hoạt động vận chuyển quốc tế, dù sử dụng đường hàng không, đường biển hay các dịch vụ chuyển phát nhanh, rủi ro đối với hàng hóa vẫn luôn tồn tại. Chính vì vậy, vấn đề có nên mua bảo hiểm hàng hóa khi gửi quốc tế là mối quan tâm phổ biến của cả doanh nghiệp xuất nhập khẩu lẫn cá nhân gửi hàng ra nước ngoài.
Bài viết này phân tích vai trò của bảo hiểm hàng hóa dưới góc độ nghiệp vụ logistics, giúp người gửi hiểu rõ khi nào cần mua bảo hiểm và khi nào có thể cân nhắc không mua.
Bảo hiểm hàng hóa trong vận chuyển quốc tế là gì?
Bảo hiểm hàng hóa là hình thức bảo vệ tài chính cho người sở hữu hàng hóa trước các rủi ro phát sinh trong suốt quá trình vận chuyển quốc tế, từ điểm gửi đến điểm nhận cuối cùng. Khi xảy ra tổn thất thuộc phạm vi bảo hiểm, người mua bảo hiểm sẽ được bồi thường theo giá trị đã khai báo trong hợp đồng.
Khác với trách nhiệm bồi thường giới hạn của hãng vận chuyển, bảo hiểm hàng hóa được thiết kế nhằm bù đắp giá trị thực tế của lô hàng.
Những rủi ro có thể xảy ra khi gửi hàng quốc tế
Rủi ro trong quá trình vận chuyển
Hàng hóa có thể chịu tác động từ việc bốc xếp, va đập, rung lắc trong quá trình vận chuyển và trung chuyển. Ngay cả khi đóng gói đúng tiêu chuẩn, nguy cơ hư hỏng vẫn có thể phát sinh do điều kiện vận hành thực tế.
Rủi ro trong lưu kho và trung chuyển
Hàng hóa quốc tế thường phải đi qua nhiều kho trung chuyển. Thời gian lưu kho kéo dài, điều kiện nhiệt độ và độ ẩm không phù hợp có thể ảnh hưởng đến chất lượng hàng, đặc biệt với hàng điện tử, máy móc hoặc hàng dễ hư hỏng.
Rủi ro liên quan đến thủ tục hải quan
Việc kiểm tra hồ sơ hoặc kiểm tra thực tế hàng hóa tại hải quan có thể dẫn đến:
-
Chậm thông quan
-
Mở kiện kiểm tra gây hư hỏng bao bì
-
Phát sinh chi phí lưu kho ngoài dự kiến
Đây là những yếu tố khó kiểm soát đối với người gửi.
Trách nhiệm bồi thường của hãng vận chuyển có đủ không?
Trong trường hợp không mua bảo hiểm hàng hóa, người gửi vẫn có thể được bồi thường nếu xảy ra mất mát hoặc hư hỏng. Tuy nhiên, mức bồi thường của hãng vận chuyển thường:
-
Giới hạn theo trọng lượng hàng
-
Áp dụng mức trần cố định theo quy định quốc tế
-
Không phản ánh đúng giá trị thực tế của lô hàng
Điều này đồng nghĩa với việc thiệt hại tài chính thực tế có thể cao hơn rất nhiều so với số tiền được bồi thường.
Những trường hợp nên mua bảo hiểm hàng hóa quốc tế
Hàng hóa có giá trị cao
Các lô hàng máy móc, linh kiện, thiết bị kỹ thuật, hàng điện tử hoặc hàng thủ công mỹ nghệ cao cấp thường có giá trị lớn. Trong các trường hợp này, bảo hiểm hàng hóa đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ tài chính cho người gửi.
Hàng dễ vỡ hoặc nhạy cảm với điều kiện vận chuyển
Hàng dễ vỡ, dễ trầy xước hoặc nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm có nguy cơ hư hỏng cao trong quá trình vận chuyển quốc tế. Việc mua bảo hiểm giúp giảm thiểu rủi ro khi sự cố xảy ra.
Tuyến vận chuyển dài, nhiều chặng trung chuyển
Thời gian vận chuyển kéo dài và phải đi qua nhiều điểm trung chuyển làm gia tăng khả năng phát sinh rủi ro. Đây là lý do bảo hiểm hàng hóa thường được khuyến nghị đối với vận chuyển đường biển hoặc các tuyến xa.
Giao dịch thương mại có yêu cầu về bảo hiểm
Trong nhiều hợp đồng xuất nhập khẩu, trách nhiệm mua bảo hiểm được quy định rõ theo điều kiện Incoterms. Việc không mua bảo hiểm trong các trường hợp này có thể dẫn đến tranh chấp thương mại.
Khi nào có thể cân nhắc không mua bảo hiểm?
Không phải mọi lô hàng đều bắt buộc phải mua bảo hiểm. Người gửi có thể cân nhắc không mua bảo hiểm khi:
-
Hàng hóa có giá trị thấp
-
Hàng mẫu hoặc hàng phi thương mại
-
Đã chấp nhận mức rủi ro và mức bồi thường giới hạn của hãng vận chuyển
Tuy nhiên, quyết định này cần dựa trên sự hiểu rõ về rủi ro có thể xảy ra.
Chi phí bảo hiểm hàng hóa có đáng kể không?
Chi phí bảo hiểm hàng hóa thường được tính theo tỷ lệ phần trăm trên giá trị hàng hóa khai báo. So với giá trị của lô hàng và mức độ rủi ro trong vận chuyển quốc tế, chi phí này được xem là tương đối hợp lý và dễ kiểm soát.
Những lưu ý quan trọng khi mua bảo hiểm hàng hóa
-
Khai báo đúng và đủ giá trị hàng hóa
-
Hiểu rõ phạm vi và điều kiện bảo hiểm
-
Lưu giữ đầy đủ chứng từ vận chuyển và đóng gói
-
Phối hợp chặt chẽ với đơn vị logistics khi xảy ra sự cố
Kết luận
Việc mua bảo hiểm hàng hóa khi gửi quốc tế không phải là chi phí bắt buộc trong mọi trường hợp, nhưng là một công cụ quản trị rủi ro hiệu quả trong logistics quốc tế. Đối với các lô hàng giá trị cao, tuyến vận chuyển dài hoặc giao dịch thương mại quan trọng, bảo hiểm hàng hóa giúp người gửi chủ động hơn và hạn chế thiệt hại tài chính khi rủi ro xảy ra.
Xem thêm:
Vận chuyển máy móc linh kiện sang Philippines cho doanh nghiệp xuất khẩu
Gửi yến sào, hạt điều, cà phê, tiêu đi nước ngoài
