Bao bì ảnh hưởng thế nào đến tỷ lệ thông quan hàng quốc tế?
Trong vận chuyển quốc tế, nhiều người gửi chỉ tập trung vào giá cước và thời gian giao hàng mà bỏ qua một yếu tố quan trọng: bao bì đóng gói. Trên thực tế, bao bì không chỉ có chức năng bảo vệ hàng hóa mà còn tác động trực tiếp đến tỷ lệ thông quan hàng hóa quốc tế, mức độ kiểm tra hải quan và nguy cơ phát sinh chi phí ngoài dự kiến. Vậy bao bì ảnh hưởng đến quá trình thông quan như thế nào và vì sao hải quan lại quan tâm đến khâu này?
1. Bao bì là yếu tố đầu tiên hải quan đánh giá
Khi một kiện hàng đến cửa khẩu, hải quan không mở kiểm tra ngay lập tức. Việc đánh giá ban đầu thường dựa trên:
-
Hình thức bên ngoài của kiện hàng
-
Chất liệu bao bì
-
Cách niêm phong, dán nhãn
-
Mức độ phù hợp giữa bao bì và mô tả hàng hóa trên chứng từ
Một kiện hàng được đóng gói chuyên nghiệp, rõ ràng và đồng bộ với invoice sẽ được xếp vào nhóm rủi ro thấp, từ đó giảm xác suất bị mở kiểm tra thực tế.
2. Bao bì không phù hợp làm tăng nguy cơ kiểm tra hải quan
Những trường hợp bao bì dễ bị hải quan đưa vào diện soi chiếu hoặc kiểm tra thủ công bao gồm:
-
Thùng carton cũ, móp méo, tái sử dụng nhiều lần
-
Bao bì không tương xứng với giá trị khai báo (hàng giá trị cao nhưng đóng sơ sài)
-
Kiện hàng được bọc kín bất thường bằng nhiều lớp băng keo
-
Bao bì không cho thấy rõ loại hàng bên trong
Khi hình thức bên ngoài không thuyết phục, hải quan có xu hướng nghi ngờ việc khai sai chủng loại, che giấu hàng cấm hoặc trốn thuế, từ đó kéo dài thời gian thông quan.
3. Ảnh hưởng của bao bì đến việc soi chiếu X-ray
Tại sân bay và cảng biển, hầu hết hàng hóa đều phải qua máy soi X-ray. Bao bì ảnh hưởng lớn đến khả năng đọc hình ảnh:
-
Bao bì quá dày hoặc nhiều lớp kim loại làm hình ảnh không rõ
-
Vật liệu phản quang hoặc vật liệu composite gây nhiễu
-
Sắp xếp hàng hóa lộn xộn trong thùng
Khi hình ảnh soi chiếu không thể hiện rõ cấu trúc hàng hóa, hải quan buộc phải mở kiện để kiểm tra thủ công, làm giảm tỷ lệ thông quan nhanh.

4. Bao bì và mối liên hệ với phân loại rủi ro
Nhiều quốc gia áp dụng hệ thống quản lý rủi ro hải quan, trong đó bao bì là một tiêu chí gián tiếp:
-
Hàng cá nhân đóng gói như hàng thương mại
-
Hàng thương mại nhưng đóng gói kiểu cá nhân
-
Bao bì không nhất quán giữa các kiện trong cùng một lô
Những yếu tố này khiến hệ thống đánh giá rủi ro cao hơn, dẫn đến việc áp dụng kiểm tra thực tế hoặc yêu cầu bổ sung hồ sơ.
5. Bao bì ảnh hưởng đến việc phân loại hàng hóa
Việc phân loại HS code không chỉ dựa trên mô tả trên invoice mà còn dựa vào thực tế đóng gói. Ví dụ:
-
Máy móc nhưng đóng gói như linh kiện rời
-
Sản phẩm điện tử nhưng không có lớp chống tĩnh điện
-
Hàng dễ vỡ nhưng không có ký hiệu cảnh báo
Sự không đồng nhất này khiến hải quan nghi ngờ việc phân loại sai, dẫn đến truy thu thuế hoặc giữ hàng để xác minh.
6. Bao bì kém làm tăng nguy cơ hư hỏng và trả hàng
Hải quan có quyền từ chối thông quan nếu kiện hàng:
-
Rò rỉ chất lỏng
-
Có mùi bất thường
-
Bị vỡ, biến dạng trong quá trình vận chuyển
Khi bao bì không đảm bảo an toàn, hãng vận chuyển hoặc hải quan có thể yêu cầu chuyển hoàn về nước gửi, đặc biệt với hàng đi đường hàng không.
7. Yêu cầu đặc biệt với bao bì gỗ và vật liệu tự nhiên
Một trong những nguyên nhân phổ biến khiến hàng bị giữ là bao bì gỗ không đạt chuẩn ISPM 15:
-
Không có dấu hun trùng
-
Sử dụng gỗ tươi, gỗ chưa xử lý
-
Pallet gỗ không đồng bộ
Trong trường hợp này, hải quan có thể yêu cầu tái hun trùng, tiêu hủy bao bì hoặc từ chối nhập khẩu.
8. Dán nhãn và ký hiệu trên bao bì ảnh hưởng thế nào?
Bao bì không có hoặc thiếu nhãn:
-
“Fragile”
-
“This side up”
-
“Lithium battery inside”
khiến việc xử lý hàng hóa không đúng cách, làm tăng rủi ro kiểm tra và sự cố trong quá trình thông quan. Nhãn rõ ràng giúp hải quan và hãng vận chuyển xử lý đúng bản chất lô hàng.

9. Bao bì chuẩn giúp rút ngắn thời gian thông quan
Thống kê thực tế trong ngành logistics cho thấy:
-
Kiện hàng đóng gói đúng chuẩn có tỷ lệ thông quan thẳng cao hơn
-
Thời gian lưu kho ngắn hơn
-
Ít phát sinh phí lưu kho, phí kiểm tra
Bao bì tốt không chỉ bảo vệ hàng mà còn tối ưu toàn bộ chuỗi vận chuyển quốc tế.
10. Khuyến nghị để tăng tỷ lệ thông quan
Để hạn chế rủi ro:
-
Dùng bao bì mới, chắc chắn, phù hợp với loại hàng
-
Đóng gói thống nhất với invoice và packing list
-
Tránh bọc quá kín hoặc che giấu bất thường
-
Tuân thủ quy định ISPM 15 với bao bì gỗ
-
Dán nhãn đầy đủ, rõ ràng
Kết luận
Bao bì không chỉ là lớp bảo vệ vật lý mà còn là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tỷ lệ thông quan hàng quốc tế. Một kiện hàng được đóng gói đúng chuẩn, rõ ràng và minh bạch sẽ giảm đáng kể nguy cơ kiểm tra hải quan, rút ngắn thời gian thông quan và hạn chế chi phí phát sinh. Đầu tư đúng vào bao bì ngay từ đầu chính là cách hiệu quả nhất để đảm bảo kiện hàng đến tay người nhận đúng kế hoạch.
Xem thêm:
Vì sao hàng bị trả về nước gửi? Các nguyên nhân phổ biến trong vận chuyển quốc tế
Incoterms 2020 – Những điều kiện giao hàng quốc tế phổ biến trong xuất nhập khẩu

