Các Bước Xử Lý Hàng Nguy Hiểm (DG) Theo Tiêu Chuẩn Quốc Tế

Hàng nguy hiểm (Dangerous Goods – DG) là những loại hàng hóa có khả năng gây nguy hại cho con người, môi trường, phương tiện vận chuyển hoặc cơ sở hạ tầng nếu không được xử lý đúng cách. Việc quản lý và vận chuyển DG phải tuân thủ nghiêm ngặt các tiêu chuẩn quốc tế như ICAO, IATA DGR, IMDG Code, ADR…

Dưới đây là quy trình xử lý hàng nguy hiểm tiêu chuẩn, được áp dụng phổ biến trong lĩnh vực logistics, hàng không và vận tải biển.

Xác định và phân loại hàng nguy hiểm

Bước đầu tiên và quan trọng nhất là xác định loại hàng có thuộc nhóm DG hay không. Theo quy định quốc tế, hàng nguy hiểm được chia thành 9 nhóm chính, ví dụ:

• Nhóm 1: Chất nổ

• Nhóm 2: Khí

• Nhóm 3: Chất lỏng dễ cháy

• Nhóm 4: Chất rắn dễ cháy

• Nhóm 5: Chất oxi hóa & peroxit hữu cơ

• Nhóm 6: Chất độc & lây nhiễm

• Nhóm 7: Chất phóng xạ

• Nhóm 8: Chất ăn mòn

• Nhóm 9: Hàng nguy hiểm khác

Doanh nghiệp cần dựa vào MSDS (Material Safety Data Sheet) để xác định:

• Nhóm DG

• UN Number

• Packing Group (I, II, III)

• Tính chất hóa học, mức độ nguy hại

Kiểm tra quy định vận chuyển đối với từng phương thức

Mỗi phương thức vận tải có một quy chuẩn riêng:

• Hàng không: IATA Dangerous Goods Regulations (IATA DGR)

• Hàng hải: IMDG Code

• Đường bộ: ADR (Châu Âu), DOT (Mỹ)…

Doanh nghiệp cần kiểm tra:

• Mặt hàng có được phép vận chuyển hay không

• Điều kiện đặc biệt

• Giới hạn số lượng (LQ – Limited Quantity / EQ – Excepted Quantity)

Đóng gói hàng theo quy chuẩn quốc tế

Đóng gói DG phải tuân thủ theo tiêu chuẩn UN Packaging:

• Bao bì phải có UN Marking

• Đảm bảo khả năng chịu lực, chống rò rỉ

• Phù hợp Packing Group

Các loại bao bì thường dùng:

• Thùng kim loại

• Thùng nhựa HDPE

• IBC tank

• Thùng carton UN

Mỗi loại bao bì phải vượt qua các thử nghiệm như:

• Thử rơi

• Thử áp suất

• Thử va đập

Gắn nhãn & ký mã hiệu DG

Hàng nguy hiểm bắt buộc phải được dán:

Nhãn cảnh báo (Hazard Labels)

• Kích thước chuẩn: 100 x 100 mm

• Màu sắc và ký hiệu theo từng nhóm DG

Ký mã hiệu (Markings)

• UN Number

• Proper Shipping Name

• Hướng dẫn xử lý

• Thông tin người gửi – người nhận

Việc dán nhãn đúng giúp cơ quan vận tải và các bên liên quan nhận biết rõ rủi ro.

Chuẩn bị chứng từ theo yêu cầu

Bộ chứng từ đối với hàng DG thường gồm:

• Shipper’s Declaration for Dangerous Goods (đối với hàng không)

• MSDS

• Commercial Invoice / Packing List

• DG Manifest (hàng biển)

• Giấy phép xuất nhập khẩu (nếu có yêu cầu đặc thù)

Chứng từ phải chính xác, nhất quán và đầy đủ theo mẫu quốc tế.

Kiểm tra, giám sát và bàn giao cho hãng vận chuyển

Trước khi giao cho hãng bay, tàu, xe:

• Kiểm tra tình trạng đóng gói

• Đảm bảo tem nhãn DG đúng quy chuẩn

• Đo đạc số lượng, trọng lượng

• Kiểm tra rò rỉ (Leak test) đối với hàng lỏng

Một số hãng vận chuyển yêu cầu kiểm tra DG (DG Check) hoặc đào tạo chứng chỉ IATA DGR đối với người gửi.

Vận chuyển và xử lý trong suốt quá trình logistics

Trong quá trình vận chuyển phải:

• Lưu kho đúng khu vực dành riêng cho DG

• Tránh để gần nguồn nhiệt, tia lửa

• Tuân thủ quy định an toàn khi bốc xếp

• Ghi nhật ký theo dõi nếu cần thiết (đối với Radioactive, Temperature-sensitive, v.v.)

Ứng phó sự cố (Emergency Response)

Khi xảy ra rò rỉ – cháy nổ – đổ vỡ:

• Sử dụng Emergency Response Guidebook (ERG)

• Cô lập khu vực

• Sử dụng thiết bị bảo hộ PPE

• Liên hệ lực lượng cứu hộ theo quy định

Doanh nghiệp vận tải phải có kế hoạch ứng phó khẩn cấp theo tiêu chuẩn quốc tế.

Kết luận

Xử lý hàng nguy hiểm theo tiêu chuẩn quốc tế là quy trình phức tạp, đòi hỏi kiến thức chuyên môn và sự tuân thủ tuyệt đối. Doanh nghiệp logistics cần tuân thủ các bộ quy tắc như IATA DGR, IMDG Code, ADR để đảm bảo an toàn và tránh rủi ro pháp lý.

Xem thêm

Khi đơn bị kẹt ở hải quan, người gửi nên làm gì?

Gửi thực phẩm khô, bánh kẹo, cà phê đi nước ngoài: được phép không?