Vì sao hàng bị giữ ở hải quan? 10 nguyên nhân phổ biến nhất

Vì sao hàng bị giữ ở hải quan? 10 nguyên nhân phổ biến nhất

Hàng hóa bị giữ tại hải quan là tình huống không hiếm gặp trong hoạt động xuất nhập khẩu. Chỉ cần một sai sót nhỏ trong chứng từ, khai báo hoặc chính sách mặt hàng, lô hàng có thể bị dừng thông quan, phát sinh chi phí lưu kho, lưu bãi và ảnh hưởng trực tiếp đến tiến độ giao hàng. Đặc biệt với doanh nghiệp mới hoặc cá nhân gửi hàng quốc tế, việc bị giữ hàng thường gây tâm lý hoang mang vì không rõ nguyên nhân.

Bài viết dưới đây tổng hợp 10 nguyên nhân phổ biến nhất khiến hàng bị giữ ở hải quan, kèm theo phân tích cụ thể để giúp bạn chủ động phòng tránh.


1. Khai sai hoặc không rõ ràng mã HS

Mã HS là căn cứ quan trọng để:

  • Xác định thuế suất

  • Áp dụng chính sách quản lý hàng hóa

  • Quyết định việc kiểm tra chuyên ngành

Khai sai mã HS có thể khiến hải quan nghi ngờ gian lận thuế hoặc áp sai chính sách mặt hàng. Trong nhiều trường hợp, hải quan sẽ giữ hàng để yêu cầu giải trình, tham vấn hoặc kiểm tra thực tế.

Đây là nguyên nhân phổ biến nhất đối với người mới làm xuất nhập khẩu.


2. Chứng từ không đồng nhất giữa các hồ sơ

Các chứng từ như Invoice, Packing List, Hợp đồng, Vận đơn phải thống nhất tuyệt đối về:

  • Tên hàng

  • Số lượng

  • Trọng lượng

  • Giá trị

Chỉ cần lệch số kiện, khác mô tả hàng hoặc chênh lệch trị giá, hệ thống có thể tự động chuyển luồng vàng hoặc luồng đỏ, dẫn đến việc hàng bị giữ để kiểm tra.


3. Thiếu giấy phép xuất nhập khẩu hoặc chứng từ chuyên ngành

Nhiều mặt hàng tại Việt Nam thuộc diện:

  • Quản lý bằng giấy phép

  • Kiểm tra chất lượng

  • Kiểm dịch động thực vật

  • Công bố hợp quy

Nếu doanh nghiệp không nộp kèm các chứng từ này khi khai hải quan, hàng sẽ không được thông quan dù hồ sơ khác đầy đủ.

Vì sao hàng bị giữ ở hải quan? 10 nguyên nhân phổ biến nhất
Vì sao hàng bị giữ ở hải quan? 10 nguyên nhân phổ biến nhất

4. Hàng thuộc danh mục cấm hoặc hạn chế xuất nhập khẩu

Một số mặt hàng bị cấm hoàn toàn hoặc chỉ được xuất nhập khẩu trong trường hợp đặc biệt. Khi khai báo nhầm hoặc không kiểm tra kỹ chính sách, hải quan có quyền giữ hàng để xác minh nguồn gốc và mục đích sử dụng.

Điều này thường xảy ra với:

  • Phế liệu

  • Khoáng sản

  • Hóa chất

  • Sản phẩm có yếu tố quốc phòng, an ninh


5. Trị giá khai báo không hợp lý

Khai giá quá thấp so với mặt bằng thị trường là dấu hiệu khiến hải quan nghi ngờ gian lận thuế. Trong trường hợp này, hải quan sẽ:

  • Giữ hàng

  • Yêu cầu tham vấn giá

  • Điều chỉnh trị giá tính thuế

Quá trình tham vấn có thể kéo dài, làm chậm toàn bộ tiến độ giao hàng.


6. Khai sai loại hình xuất nhập khẩu

Mỗi loại hình hải quan có quy định và chứng từ khác nhau, ví dụ:

  • Xuất khẩu kinh doanh

  • Xuất khẩu phi mậu dịch

  • Tạm xuất tái nhập

  • Gia công

Khai sai loại hình có thể dẫn đến việc áp sai chính sách thuế và kiểm soát, khiến hải quan phải giữ hàng để làm rõ bản chất giao dịch.


7. Hàng hóa vi phạm nhãn mác hoặc quy định ghi nhãn

Đối với hàng nhập khẩu, nhãn hàng hóa phải đáp ứng:

  • Thông tin bắt buộc bằng tiếng Việt

  • Tên hàng, xuất xứ, đơn vị chịu trách nhiệm

Nếu hàng không có nhãn hoặc nhãn không đúng quy định, hải quan có thể yêu cầu giữ hàng để bổ sung, dán nhãn lại hoặc xử phạt.


8. Thông tin người gửi hoặc người nhận không rõ ràng

Thông tin doanh nghiệp hoặc cá nhân trên chứng từ phải chính xác và đầy đủ. Những trường hợp thường bị giữ hàng gồm:

  • Người nhận không có mã số thuế hợp lệ

  • Địa chỉ không rõ ràng

  • Thông tin trên invoice và vận đơn không trùng khớp

Hải quan cần xác định rõ chủ thể chịu trách nhiệm pháp lý trước khi cho thông quan.


9. Hàng bị nghi ngờ vi phạm sở hữu trí tuệ

Nếu hàng hóa có dấu hiệu:

  • Nhái thương hiệu

  • Xâm phạm bản quyền

  • Sử dụng nhãn hiệu đã đăng ký bảo hộ

Hải quan có quyền giữ hàng để phối hợp với chủ sở hữu quyền hoặc cơ quan chức năng xác minh. Quá trình này thường kéo dài và tiềm ẩn nhiều rủi ro pháp lý.


10. Doanh nghiệp nằm trong diện kiểm soát rủi ro cao

Hải quan áp dụng quản lý rủi ro dựa trên lịch sử tuân thủ của doanh nghiệp. Những doanh nghiệp:

  • Mới thành lập

  • Có tiền sử vi phạm

  • Thường xuyên điều chỉnh tờ khai

sẽ có tỷ lệ bị kiểm tra cao hơn, dẫn đến việc hàng dễ bị giữ để kiểm tra thực tế.

Vì sao hàng bị giữ ở hải quan? 10 nguyên nhân phổ biến nhất
Vì sao hàng bị giữ ở hải quan? 10 nguyên nhân phổ biến nhất

Cách hạn chế tối đa nguy cơ hàng bị giữ tại hải quan

Để giảm thiểu rủi ro, doanh nghiệp và cá nhân nên:

  • Tra cứu chính xác mã HS trước khi khai

  • Chuẩn bị chứng từ đồng bộ và rõ ràng

  • Kiểm tra chính sách mặt hàng từ sớm

  • Khai báo trung thực trị giá

  • Làm việc với đơn vị logistics hoặc đại lý hải quan uy tín


Kết luận

Hàng bị giữ ở hải quan không phải lúc nào cũng do vi phạm nghiêm trọng, mà phần lớn xuất phát từ sai sót nghiệp vụ và thiếu kinh nghiệm. Việc hiểu rõ 10 nguyên nhân phổ biến nêu trên sẽ giúp bạn chủ động phòng tránh, rút ngắn thời gian thông quan và giảm chi phí phát sinh.

Trong bối cảnh xuất nhập khẩu ngày càng bị kiểm soát chặt chẽ, việc đầu tư vào kiến thức và quy trình chuẩn là yếu tố then chốt để hoạt động logistics diễn ra suôn sẻ và hiệu quả.

Xem thêm:

Freight Forwarder là gì? Vai trò của Forwarder trong vận tải quốc tế

Lựa chọn thời điểm gửi hàng hợp lý để tránh phụ phí